Every child deserves to walk
‘Every child deserves to walk’
Orthopedisch chirurg Jeroen van Egmond over zijn missie in Ghana
Stel je voor: het is ruim dertig graden in de operatiekamer. De airco hapert, het licht flikkert af en toe. “En tóch”, vertelt Jeroen van Egmond (38), orthopedisch chirurg bij Bravis, “heerst er rust en iedereen doet wat nodig is.” Namens stichting Help een kind op de been vertrok Jeroen voor de tweede keer samen met collega’s Judith Hartman, Joyce Ilmer en Esther de Rooij onlangs naar Ghana om hier kinderen te helpen en te opereren aan benen, knieën en voeten.
Jeroen werkt sinds januari 2024 bij het Bravis ziekenhuis en is gespecialiseerd in knie-, enkel/voet- en trauma-operaties. Hij begon ooit als fysiotherapeut, studeerde daarna Geneeskunde en mag zichzelf inmiddels orthopedisch chirurg noemen. De wens om ooit iets van betekenis te doen in Afrika leefde al jaren bij hem. “Tijdens mijn fellowship in Arnhem werkte ik samen met orthopedisch chirurg Corné van Loon, voorzitter van de stichting Help een kind op de been. Hij zei: ‘Jeroen, ga een keer mee’. Dat was het zetje dat ik nodig had.”
Warmte, chaos en geloof
De eerste indruk van Ghana vergeet Jeroen niet snel. “Alles is er anders dan in Nederland. Het is er altijd warm, chaotisch, rommelig en tegelijkertijd ontzettend hartelijk. Corné zei vooraf: ‘Zie het allemaal aan, maar veroordeel het niet.’ Dat is precies wat je moet doen. Hun wereld is niet beter of slechter, gewoon anders. Je moet niet onze westerse cultuur bij ze opdringen, dat werkt niet.”
Jeroen bezoekt twee locaties in Ghana. Hij gaat via de hoofdstad Accra eerst naar een revalidatiecentrum in Nsawam en daarna naar het St. Dominic Catholic Hospital in Akwatia. Het ziekenhuis is verouderd en je ziet nog duidelijk de katholieke invloeden. Het lijkt in niks op een Nederlands ziekenhuis. Maar de sfeer is hoopvol. Iedereen wil helpen en dat doen ze met de middelen die er zijn.”
28 kinderen, 37 benen
Het team van Help een kind op de been bestaat uit twee Nederlandse orthopeden, twee Nederlandse operatieassistenten en de Ghanese orthopeed dokter Moh. Tijdens deze missie opereren zij 28 kinderen, aan totaal 37 benen. “De meeste kinderen hebben vergroeiingen door een groeistoornis of onbehandelde klompvoeten. In Nederland grijpen we in zulke situaties vroeg in. In Afrika zie je de gevolgen van een minder functionerend zorgsysteem.”
Hij herinnert zich een jongen van tien met ernstige X-benen. “Hij kon door deze vergroeiing niet meer normaal lopen. Wij hadden hem op onze operatielijst gezet, maar hij kwam niet opdagen. Later hoorden we waarom. Hoewel wij onze operaties kosteloos aanbieden, moeten de ouders nog wel betalen voor eventuele materialen die nodig zijn. En deze ouders waren bang dat ze die kosten niet konden dragen. Uiteindelijk konden we regelen dat de alles voor ze werd betaald en hebben we hem succesvol geopereerd. Toen ik deze jongen een jaar na de operatie zag staan met rechte benen en een grote glimlach op zijn gezicht, voelde ik in alles: dáár doe ik het voor.”
Opereren met beperkte middelen
In Ghana gaat alles anders dan in Nederland, licht Jeroen toe. “In plaats van narcose wordt er meestal gewerkt met een ruggenprik. Er zijn geen moderne apparaten of röntgenbeelden. We gebruiken oude fietsbanden als tourniquet om het bloedverlies te beperken. Soms valt de stroom uit midden in een operatie. Dan werk je verder in de hitte, zonder airco. Het is indrukwekkend om te zien hoe goed iedereen blijft functioneren. Ze zijn hier gewend te leven met minder. En het mooie is: klagen doen ze niet. Ze zijn blij met wat er is.”
Ook buiten de operatiekamer zijn veel dingen anders. “Kinderen liggen met z’n achten op een zaal”, vertelt Jeroen. “De verpleegkundigen verzorgen in Ghana enkel het infuus. De rest doen de ouders: wassen, eten geven. Dat is een groot verschil met de Nederlandse zorgverlening.”
Les in dankbaarheid
De reizen naar Ghana hebben grote indruk gemaakt op Jeroen. “Je beseft pas na een bezoek aan een dergelijk land hoe goed we het hier hebben. Daar is het leven niet zo maakbaar als hier, maar mensen zijn blij met wat ze wél hebben. Ze weten dat er elders meer is – ook in een land als Ghana heeft tegenwoordig bijna iedereen een mobiele telefoon – maar toch blijven ze dankbaar. Dat relativeert enorm.”
De stichting Help een kind op de been reist vier keer per jaar naar verschillende ziekenhuizen in Ghana. Jeroen is vastbesloten om jaarlijks te blijven bijdragen. “Onze missie is simpel: every child deserves to walk. En dat meen ik uit het diepst van mijn hart. Elk kind verdient die kans. Ik ben dankbaar dat ik vanuit Bravis de ruimte krijg om hier mijn steentje aan bij te dragen.”